De Berlijnse Muur

De Berlijnse Muur

Hoewel het merendeel van de kilometerslange Berlijnse muur na de val op 9 november 1989 is verdwenen, zijn er op een aantal plekken in de Duitse hoofdstad nog herinneringen aan de betonnen grens die Oost- en West-Berlijn scheidde. Zoals de gedenkplaatsen Bernauer Strasse, Checkpoint Charlie (Mauermuseum) en East Side Gallery.

De Berlijnse Muur stond 28 jaar symbool voor de tweedeling in Duitsland: de democratisch Bondsrepubliek (West-Berlijn) en de communistische DDR (Oost-Berlijn) De val van de Muur, op 9 november 1989, bracht niet alleen eenheid in Duitsland, maar droeg ook bij aan het einde van de Koude Oorlog. Een ijkpunt in de geschiedenis van de 20ste eeuw. Restanten van de muur zijn op tal van plekken te vinden in Berlijn, zoals aan de Mühlenstrasse (Friedrichshain) en Niederkirchnerstrasse (Berlin-Mitte) bij Postdamerplatz. Sinds 2006 bestaat de Berlin Mauerweg, een fietspad met een lengte van 170 kilometer, die grotendeels gaat over de grond waar tot november 1989 de muur stond.

Checkpoint Charlie vormde de grensovergang tussen Oost- en West-Berlijn. Bijvoorbeeld voor militairen en politici. Andere, minder bekende overgangen zijn: Helmstedt-Marienborn, Dreilinden-Drewitz. Checkpoint Charlie is tegenwoordig een toeristische attractie. Althans, de replica, want de originele controlepost is te vinden in het Alliierten Museum. Bij CheckPoint Charlie ligt het Museum Haus am Checkpoint Charlie (Mauermuseum), waarin bijvoorbeeld informatie te vinden is over de vluchtpogingen van Oost-Berlijnse inwoners naar het westen.

East Side Gallery aan de Mühlenstrasse is net als Checkpoint Charlie een toeristische trekpleister. Waarom? Het is een deel van de muur met een lengte van meer dan een kilometer, tussen het Ostbahnhof en de Oberbaumbrücke. Het bijzondere: meer dan 100 kunstenaars uit de hele wereld hebben hun zienswijze op de muur en val van de muur verbeeld in graffititekeningen. East Side Gallery typeert Berlijn goed: creativiteit, zonder het verleden uit het oog te verliezen.

Zanger David Bowie, die enkele jaren in Berlijn verbleef, schreef een bekend nummer over de tweedeling in de Duitse stad. Denk bij een bezoek aan de voormalige grens tussen Oost en West aan het nummer ‘Heroes’, dat gaat over twee geliefden die elkaar onder toeziend oog van de politie treffen bij de muur. Bowie zingt: I, I can remember / Standing, by the wall / And the guns shot above our heads / And we kissed, as though nothing could fall / And the shame was on the other side / Oh we can beat them, for ever and ever / Then we could be Heroes, just for one day.